Etiqueta: astronomía
As ondas do mar da radio, que grandes son!
Cuac FM, unha emisora comunitaria galega que insiste en existir como se o aire fose de todos. Ah, é que non o é? No 2026 celebramos tres décadas de ondas que surfean desde A Coruña e por toda a área metropolitana e bisbarra. Parpar de parruliño que se xa fixo grande, toda unha Mamá Pata.
Remontarás ríos de tinta
O salmón non remonta en solitario. Para teimar en ser un Nós, ás veces insistimos en adobiar a Castelao cun Eu que lle pega pouco. Con ese culto posmoderno e reseso ao Eu autorial que pasa por riba dos colectivos, é doado esquecer que el -non nacendo na miseria- tivo sempre voz para dárllela a quen non a tiñan.
Informe sobre un cúmulo estelar chamado Curiosidade (ou notas á marxe de 2015)
A curiosidade non é un recurso de xestión cultural nin un gadget da sociedade do rendemento, senón a dialéctica entre o que medimos e o que presentimos. O recoñecemento de que o asombro e o pensar crítico é matriz onde florecen metáfora e empatía. Que a constante de Planck mide tamén a luz no interior da nosa mente literaria.
Fillos dunha estrela soa
No noso arrabalde, a Vía Láctea, predominan as estrelas solitarias, como o noso Sol. Aquí, o mundo semella deseñado para o «pack», para a parella que se reparte a culpa de que o neno non coma brócoli. Os erros do sistema nun Estado de Benestar limitado a unhas poucas fórmulas familiares poden traducirse en risco de pobreza.
As Xemínidas
Non nos conformamos cos residuos do que foi asombroso. Cos entullos, cos cachotes. Escollemos que este rastro de terra viva sen inventarios de cinza: con monte xestionado, fragas e árbores senlleiras. Ulloa viva. Meirás e me volverás. O patrimonio non é un meteoro; o asombro non caduca.
O oso encerrado na cova
Medicalizamos a tristeza. Tapamos fendas estruturais con Diazepam. En Galiza, moitas avoas e moitos traballadores do mar ou do téxtil, moito profesorado e moito traballador da propia sanidade levan anos anestesiando a alma porque ninguén lles asegurou que tiñan dereito a sentir a dor sen avergoñarse
O ceo das ciencias sociais
A xerarquía das ciencias e a separación das ciencias e as humanidades é unha falacia. A ciencia social permite que a ciencia se vexa as engurras, que os laboratorios teñen paredes, as paredes, oídos, e os orzamentos, intencións. Serve para lembrar que a descuberta máis pura non deixa de ser filla do seu tempo, dos seus acertos e miserias.
A laranxa cuántica
Unha apoloxía do felino como a única entidade capaz de colapsar a función de onda mentres lambe unha pata. E se a materia escura fose como a indiferenza dun gato negro nun cuarto sen luz?
A ceo aberto, dando voces
Ver as estrelas é un dereito, un dereito que se propuxo como o número 18 dos obxectivos Axenda de Desenvolvemento Sostíbel 2030 (ODS) de Nacións Unidas. Somos a primeira xeración de homínidos que, entendendo o que é fisicamente unha galaxia, deixa de ver a súa propia no ceo nocturno.
Onde estaremos cando o leamos
Aquelas amizades que parecían desafiar as leis da física tamén están suxeitas á deriva continental da cuarta dimensión. Non sempre hai culpables, nin traizóns. Só a física implacable da vida imitando o cosmos: actúa entre nós unha sorte de enerxía escura, esa forza misteriosa que non só afasta as galaxias, senón que acelera a súa separación canto máis distantes están.
-
Correntes do Atlántico: Itacaré, as dúas vidas de Laureano Graña
No Nadal de 1952, Laureano Graña marchou de Marín para sempre. Deixou atrás unha familia, sen deixar rastro, e acabou en Itacaré, un pobo perdido na costa de Brasil. Alí comezou unha nova vida con 50 anos. Que historia é a que nos conta o relato das diferentes faces de Laureano Graña?
-
De Xesucristo a Carl von Clausewitz
Unha das principais diferenzas entre unha sociedade que prospera e outra en retroceso é que a sociedade avanzada é «integradora» mentres a estancada ou en declive caracterízase por unha mentalidade «expulsatoria».
-
O ‘lagarto’ noxento
Cando un varón accede a un posto político, militar ou policial, outórganlle un superpoder (unha aura que só ven entre eles) que lles dá licenza para facer e desfacer segundo lles saia da entreperna.
