A Coruña.- A televisión pública de Galicia cumpriu o pasado 16 de xaneiro 400 venres negros, a protesta impulsada por un colectivo de traballadores agrupados na plataforma Defende a Galega que en maio de 2018 empezaron a vestir de negro nos seus postos de traballo o último día laborable de cada semana. Querían denunciar a manipulación política e o uso partidista dos medios públicos por parte da Xunta de Alberto Núñez Feijóo, así como a privatización da produción de contidos e o desmantelamento progresivo da empresa durante os mandatos do PP.

Oito anos despois, a compañía cambiou de imaxe e marca –de Corporación Radio e Televisión de Galicia (CRTVG) pasou a Corporación de Servizos Audiovisuais de Galicia (CSAG)– e de directora –Concepción Pombo substituíu fai seis meses a Alfonso Sánchez Izquierdo, que levaba 16 anos no cargo–. Á fronte do Goberno autonómico, na quinta lexislatura consecutiva do Partido Popular, xa non está Feijóo senón Alfonso Rueda. Pero os traballadores, moitos dos cales padeceron persecución ideolóxica, seguen na mesma loita. Mentres tanto, as cifras de audiencia da Televisión de Galicia (TVG) non deixan de caer: a canle obtivo un 8,4% de share medio en 2025, segundo os datos da empresa de medición Kantar Media. Dúas décimas menos que en 2024 e 2,6 menos que en 2023.

«Este aniversario é a constatación dun éxito, pero tamén dun fracaso», opina Raquel Lema, presidenta do comité intercentros e delegada da Central Unitaria de Traballadoras (CUT Galiza). «A boa noticia é que nos medios públicos hai unha masa crítica de profesionais capaces de resistir 400 semanas nunha demanda que tería que ser, nun sistema democrático, de toda a sociedade. Pero o fracaso tamén é colectivo», engade, para preguntarse: «Onde está a Universidade? Que papel xogan os profesores e profesoras das futuras promocións de xornalistas galegas? Por que a maioría dos medios de comunicación privados, xornais e radios de ampla difusión, silencian tamén os venres negros? Non son noticia? Defende a Galega é un movemento heroico que algún día, talvez tarde, poñeremos en valor».

Vulneración de dereitos

Durante os mandatos de Sánchez Izquierdo a CRTVG acumulou centos de sentenzas en contra por vulneración de dereitos laborais e fundamentais, incluídos fallos das xuntas electorais por partidismo na cobertura de campañas a favor do PP, así como polémicas e denuncias dos traballadores, a oposición e asociacións civís pola emisión de contidos e programas sexistas e partidistas. O xa exdirector xeral chegou a ser imputado, xunto a outros oito directivos e exdirectivas por un delito de acoso laboral a unha xornalista crítica, nunha causa que foi finalmente arquivada pola xuíza de Instrución, primeiro, e pola Audiencia Provincial da Coruña, despois.

Durante preto de 14 anos, a dirección da sociedade vulnerou a lei que obrigaba a crear un organismo independente, o consello de informativos, formado por profesionais da casa, que debería velar pola equidade e neutralidade da súa programación. Coa maioría absoluta do seu partido e os votos en contra de PSOE e BNG, Rueda impulsou o ano pasado outra norma que eliminou ese consello de informativos que nunca existiu e substituíuno por un consello asesor de participación social e profesional, que tampouco foi creado aínda, presidido pola directora do ente e no que o PP se garantiu legalmente o nomeamento da maioría de vogais.

«Tampouco cumpriron os prazos no Parlamento de Galicia para renovar o consello de administración [o máximo órgano reitor da empresa]; para aprobar o mandato estratéxico da corporación, que debe concretar os obxectivos xerais de servizo público que debe cumprir; nin o plan plurianual de xestión económica», apunta Lema, quen advirte ademais de que o proceso de externalización da programación da radio e a televisión pública «avanza sen freo». Os traballadores foron a unha folga indefinida entre outubro e decembro do ano pasado pola entrega a produtoras privadas da franxa matinal da TVG que sempre ocuparan espazos de produción propia, e Lema denuncia que se prevé algo similar na radio. A presidenta do comité de empresa tamén denuncia que tentaron reunirse coa nova directora, que, porén, non respondeu ás súas solicitudes. «Nin sequera por cortesía se dignou a recibirnos», sostén.

O equipo de Pombo nega as acusacións e resta relevancia aos oito anos de venres negros asegurando que «o 95% do persoal da corporación non secunda» esas protestas. Afirma que é un feito «contrastable» e «público» que «o número de persoas que participan de maneira regular nesas accións sitúase nunha franxa aproximada de entre 30 e 40 traballadoras e traballadores sobre un total de arredor de 900 profesionais». «A CSAG respecta plenamente o dereito de calquera persoa a expresar libremente a súa opinión, como veñen facendo estes traballadores nos últimos anos, no marco dos seus dereitos», asegura o departamento de comunicación da empresa.

Audiencias

A compañía tamén nega que a súa audiencia baixara, tal e como certifican as cifras oficiais de control de Kantar Media –a antiga Sofres–, a empresa que mide as audiencias de todas as televisións convencionais en España mediante o sistema de audímetros instalados en fogares que miden o consumo televisivo de cada persoa. Segundo Kantar Media, a TVG é a cuarta canle de Galicia en número de espectadores, por detrás, por esta orde, de Antena 3, A 1 e Telecinco; e ocupa o quinto posto entre as canles autonómicas en share nos seus territorios de referencia, por detrás, de novo por orde, de TV3 –Catalunya–, Aragón TV, ETB –Euskadi– e Canle Sur –Andalucía–.

Por contra, a CSAG recorre ao Estudo Xeral de Medios –que se elabora a partir dunha enquisa– para asegurar que vive «o maior momento de expansión e alcance da súa historia»; que foi «a canle máis vista de Galicia» e tamén «a televisión autonómica máis vista do conxunto do Estado en 2025»; así como «a cuarta canle autonómica máis vista (de 12) do Estado en 2025», e que «rexistrou un crecemento dos seus servizos informativos con respecto a 2024». «Nos dous últimos anos, como quedou acreditado na comisión de control da CSAG no Parlamento de Galicia, a Corporación viuse na obriga de penalizar a Kantar Media por primeira vez na historia. No ano 2024 –no que a audiencia segundo este medidor pasou do 11% ao 8,6% –a Corporación penalizou economicamente a Kantar Media en 11 dos 12 meses do ano debido a incumprimentos dos parámetros de medición relativos á diminución muestral e á eficiencia do panel. En 2025 repetíronse as sancións nos meses de xaneiro e outubro».

Finalmente, en canto ao que denomina «consumo dixital», a CSAG asegura que as súas canles «bateron os seus récords históricos, superando por primeira vez os 1.300 millóns de impresións e os 1.000 millóns de reproducións de vídeo». «A plataforma AGalega.gal foi descargada en máis de 200 países, uns datos que, para unha poboación de ao redor de 2,7 millóns de habitantes —máis de medio millón na diáspora—, resultan extraordinarios», conclúe.