A Coruña.- A Xunta de Galicia aprobou unha nova remesa de axudas a dedo para o fomento do galego para cinco empresas editoras de xornais en castelán cuxa liña editorial adoita discorrer paralela aos intereses políticos do PP.

As subvencións foron tramitadas o pasado mes de maio pola Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude do Executivo de Alfonso Rueda mediante a fórmula dos convenios discrecionais, é dicir, non sometidos ás normas de libre concorrencia e publicidade da contratación pública ordinaria e para os que a lei prohibe que estean destinados ao lucro da sociedades coas que se acordan. En total, ascenden a 293.503 euros.

A máis beneficiada, con case a metade desa cantidade –142.000 euros–, foi a editora de La Voz de Galicia, propiedade da Fundación Santiago Rey, presidida por Lois Blanco Penas desde a morte do editor coruñés que lle dá nome, seguida de Editorial Prensa Ibérica, do empresario aragonés Javier Moll, que tira Faro de Vigo, El Correo Gallego de Santiago e La Opinión da Coruña e que obtivo 75.000 euros.

O Grupo Progreso, presidido por Blanca García Montenegro, levou máis de 40.000 euros entre El Progreso de Lugo e Diario de Pontevedra; Óscar Outeiriño, dono de La Región de Ourense e de Atlántico Diario de Vigo, ao redor de 25.000, e Editorial la Capital, en mans de José Collazo e que edita El Ideal Gallego da Coruña, Diario de Ferrol e Diario de Arousa, 10.000 euros.

Os mesmos empresarios beneficiados por outras axudas

Trátase dos mesmos 11 diarios que levan décadas recibindo axudas para o fomento do galego a pesar de que o utilizan de maneira residual, e son ademais os que se reparten as subvencións directas da Xunta á prensa escrita así como a inmensa maioría do diñeiro dos contribuíntes que as consellerías, fundacións, axencias, empresas públicas e outras entidades do Goberno autonómico distribúen discrecionalmente entre os medios mediante convenios de propaganda, adxudicacións de publicidade institucional e compras masivas de exemplares.

Sen contar a publicidade, as cinco editoras de diarios en español afíns ao PP adoitan levar cada ano ao redor de dous millóns de euros da Xunta, que, en cambio, destina aos xornais e revistas editadas integramente en galego unha cantidade dez veces inferior –foron 200.000 euros este ano–.

A lexislación española reserva a fórmula dos convenios das administracións públicas con empresas privadas á cobertura de accións de colaboración destinadas a alcanzar obxectivos comúns relacionados co ben público e que exclúan o interese de mercado.

No caso dos acordos que a Xunta asinou con esas cinco empresas, a finalidade é «contribuír á normalización da lingua galega nos medios de comunicación» e aumentar a súa implantación e a súa difusión. Aínda que se subscribiron con nove das súas filiais, a Xunta xustifica que non pode alcanzar o obxectivo previsto recorrendo a unha licitación mediante concurso público ordinario pola suposta «singularidade» das accións previstas, e porque cada unha desas nove entidades, paradoxalmente, sería «a única destas características en Galicia» que podería contribuír a desenvolvelas.

Esa redacción repítese literalmente nas memorias dos nove convenios, que son idénticas salvo na referencia nominal a cada unha das empresas e que foron asinadas entre o 15 de abril e o 6 de maio polo Secretario Xeral dá Língua da Xunta, Valentín García Gómez, cuxo superior xerárquico é o conselleiro de Cultura de Rueda, José López Campos.

Sen información sobre o destino das axudas

A colaboración das empresas editoras consiste en cofinanciar as actividades, entre outras, destinadas a promover o uso do galego nas súas edicións de papel e Internet; a cubrir informacións relacionadas coa súa defensa; a publicar especiais na lingua oficial de Galicia; a convocar eventos e certames literarios… Pero nos convenios non se recolle a que partidas concretas se destina o financiamento achegado pola Xunta nin o que supostamente achega cada sociedade, nin como se fiscaliza ese gasto nin se se destina á contratación de persoal ou á adquisición de medios materiais para desenvolver o contido de cada acordo.

É máis, as enormes diferenzas na porcentaxe de cofinanciamento que asume cada diario –oscila entre o 9% de La Voz de Galicia, que só se gastaría 14.582 euros para obter 142.000, e o 64% de El Correo Gallego, que pagaría preto de 18.000 para obter 9.700 euros– fan dubidar de que exista unha mínima lóxica contable común a todas elas.

Sen contar a publicidade institucional, as cinco editoras de diarios en español afíns ao PP adoitan levar cada ano ao redor de dous millóns de euros da Xunta, que destina aos medios en galego unha cantidade dez veces inferior

Esas diferenzas repítense mesmo entre as distintas cabeceiras dun mesmo grupo. Así, La Opinión achegaría preto de 8.700 euros –o 53%– a un convenio de 16.400 no que a Xunta só poñería 7.700, mentres que a Faro de Vigo lle custaría 31.000 euros –o 35%– outro de 90.000. Na mesma liña, El Progreso achegaría unha 53% fronte ao 50% de Diario de Pontevedra, e La Región, un 12% fronte ao 20% de Atlántico Diario.

Luzes-Público dirixiuse á Xunta para interesarse polos criterios que explican esa disparidade de taxas de cofinanciamento, e tamén para saber por que a Administración optou pola fórmula dos convenios a dedo para tramitar axudas ao fomento do galego para a prensa en castelán que, no caso das subvencións aos medios que si empregan a lingua oficial, se distribúen mediante concurso público. Á hora na que se terminou de redactar esta peza, a Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude non respondera.