Cando un é un rapaz, ocórrenselle moitas parvadas, pero cando un é xuíz do Tribunal Supremo parece que tamén se pensan moitas burradas. Estes días de novembro, nos que Berlín se cobre de follas e os parques teñen os camiños alfombrados de ouro, pechamos un mes no que o fascismo saíu dos sumidoiros cheirantes.

Aquí en Berlín, o 9 de novembro recórdase a noite dos cristais rotos (Kristallnacht), cando os nazis romperon os escaparates dos negocios dos xudeus para logo arrestalos e comezar a barbarie do holocausto. Nas rúas que teñen un stolperstein, que son case todas, os veciños poñen flores e candeas. Mais o 9 de novembro é unha data inigualable en toda Alemaña. Chámanlle o «Tag der deutschen Geschichte» (o día da historia alemá). O 9 de novembro de 1918 proclamouse a República Alemá e a abdicación do Kaiser Wilhelm II. O mesmo día en 1923 Hitler intentou un golpe de estado en Múnic. O mesmo día, pero en 1938, foi a noite dos cristais rotos. E o 9 de novembro de 1989 caeu o muro de Berlín. Supoño que cada alemán celebrará ese día a partir do evento que mellor lle caia á súa conciencia.

Na nosa Españita bonita, tivo que vir o Tribunal Supremo para marcar outro evento fascistoide nos anais da historia do noso país. O 20 de novembro tiña que ser unha data para celebrar: por fin morreu o tirano, longa vida á democracia! Ademais, tamén un 20 de novembro do 1936 morrera o fundador do fascismo español, o Primo de Rivera. Unha data memorable na que morreu o fascismo e comezamos a respirar. E, porén, agora vén o Tribunal Supremo e lémbranos que, aínda que o caudillo estea morto, as sentenzas inxustas e impensables nunha democracia séguenas asinando os mesmos.

Naquel famoso 20 de novembro eu tiña oito anos e ía a un colexio de monxas. As escolapias daqueles tempos eran mulleres crueis, sen unha miga de empatía, de pedagoxía ou de compaixón. Recordo aqueles anos naquel colexio coruñés como unha verdadeira tortura, mais o 20 de novembro de 1975 estiven toda a mañá sorrindo. Despois de formar filas no patio máis grande da escola e de entrar nas aulas coma se fósemos cadetes, unha monxa informou de que morrera alguén e que iamos volver para a casa. Eu non entendía quen morrera. Cando penso na Mariña daquel tempo, non teño dúbida de que aquela nena vivía noutro planeta. Unha compañeira dixérame que morrera o vello do cadro.

O vello do cadro era un señor que estaba enmarcado en cada aula, á beira dun crucifixo. Eu pensaba que aquel vello tiña que ser Deus, o pai de Cristo, pois sempre os vía xuntos. Era o mesmo home que aparecía nos selos que coleccionaba un dos meus irmáns. Era o mesmo que estaba nas moedas: era o Señor das Pesetas, nas que se dicía claramente que estaba alí pola gracia de Deus. Non entendía eu que gracia tiña aquilo, mais cada vez que algún parente nos daba unhas pesetas para comprar pipas Facundo sorriamos ao ver a cara daquel home.

Outra cousa que recordo daquel día, sen clases nin monxas, son as bágoas de miña nai. Cando cheguei á casa, miña nai non andaba traballando coma sempre, senón que estaba sentada fronte ao televisor en branco e negro, chorando coma unha rapaza. Nunca a vira chorar, así que ver aquilo impresionoume moitísimo. Díxome que choraba polo vello das pesetas, que, na pantalla, estaba nunha caixa rodeado de xente. Eu pensei que a ver se aquel señor ía ser un parente afastado, como un primo de miña nai que fora ao Uruguai e que volvera aparecer un día da nada con cara de canso e unha maleta vella.

Pero, sen dúbida, o mellor daquel día estraño, e para min feliz, foi que meu pai chegou á casa cedísimo. Lembro telo na casa a unha hora á que nunca estivera. Nunca esquecerei como abrazou a miña nai cando a viu chorar. Foi un abrazo como os das películas. Se o señor das pesetas puidese morrer todos os días —pensei daquela—, a vida sería moito máis bonita.