A Coruña– O terceiro sindicato máis representativo do Estado español é unha central feminista e soberanista que contrapón ao sindicalismo negociador un modelo combativo e asembleario, que persegue a solidariedade e a unidade popular e organizar o conflito como ferramenta para a conquista de dereitos laborais e sociais, así como para defender a identidade nacional de Galicia.

A Confederación Intersindical Galega (CIG), xurdida en 1994 da fusión de varias organizacións desenvolvidas ao redor da loita antifranquista, ten hoxe en Galicia máis delegadas e delegados que as grandes centrais, CCOO e UGT, e máis afiliados ao corrente de pago que calquera formación política, incluído o Partido Popular de Alberto Núñez Feijóo e Alfonso Rueda. Este sábado, celebra en Santiago o seu noveno congreso nacional.

«Apostamos por reafirmar o que somos: un sindicato feminista, nacionalista e de clase implicado na transformación social de Galicia», explica Paulo Carril, desde 2017 secretario xeral da central, cargo que repetirá dado que a súa candidatura é a única que se presenta ao congreso.

Ese modelo asembleario, autoorganizativo e contrapoder é o que, segundo Carril, logrou «tirar por terra a imaxe submisa de Galicia». Defende o conflito fronte o diálogo social que propón «o sindicalismo desmobilizador», que, ao seu xuízo, constitúe «a ferramenta ideolóxica mediante a que se branquea, coa conivencia de parte da esquerda, o discurso e as políticas neoliberais».

«Somos folga»

«Nós somos folga. Entendemos o traballo sindical como unha loita de carácter social e político, que representa os sectores populares de Galicia que non queren que o seu país sexa unha franquía do que se decide en Madrid», engade.

Galicia é, con Euskadi, o territorio do Estado con maior índice de folgas, e a CIG conta con 86.000 afiliadas e afiliados, case 9.000 máis que en 2022. Ningún outro sindicato, organización social nin partido político alcanza en Galicia esa cifra. O PP oculta a súa, pero se se teñen en conta os datos de participación nas primarias estatais que Feijóo gañou en 2022, a súa formación nin sequera chegaría en Galicia á metade da da CIG se votasen só un de cada dez militantes–.

O sindicato logrou ademais un 30,56% das delegadas e ligazóns elixidas democraticamente polos traballadores nos centros de traballo nas eleccións sindicais celebradas no período 2021-2015: un total de 5.280, por encima de UGT (4.496 representantes), de CCOO (4.289) e da suma do resto de organizacións (3.209 delegados).

Ese soporte social de traballadoras e traballadores que optan por un sindicato en constante mobilización dota á CIG dunha enorme capacidade para converterse en referente na organización de calquera loita social, máis aló do ámbito laboral: desde as relacionadas co feminismo, a igualdade, a sanidade e a educación públicas, á defensa do galego, a oposición a Altri e á depredación de recursos naturais en beneficio da grande industria eléctrica; o apoio aos afectados por desafiuzamentos; a denuncia da manipulación e a persecución ideolóxica nos medios públicos de comunicación; o posicionamento contra o xenocidio en Palestina; o combate contra a LGTBIfobia, a xenofobia e o racismo; o socorro e integración de migrantes…

«Poder para defender os teus dereitos»

«Non pretendemos liderar esas batallas nin condicionalas, pero si apoialas e destacalas como esenciais para a toma de conciencia social, e relacionalas coa defensa da soberanía e a solidariedade dos pobos», destaca Carril. «Ter sindicato significa ter o poder que necesitas para defender os teus dereitos ou os dos demais, en calquera ámbito no que os vexas vulnerados. E ademais é unha vacina contra o fascismo», engade.

A CIG, maioritaria en áreas profesionais vinculadas ás clases medias, como a función pública, a sanidade, a universidade e o ensino non universitario, baseou con todo boa parte do seu crecemento na súa implicación en sectores económicos moi precarizados, diversos e feminizados, e que en moitas ocasións quedaban nun segundo plano para a «aristrocracia sindical». Desde o telemarketing á limpeza pasando polo marisqueo, as dependentas de Inditex ou os coidados e á asistencia –actualmente mantén activa unha folga do persoal das residencias privadas de toda Galicia en demanda dun convenio digno–.

«Moitas das loitas sindicais que libramos nos últimos anos foron loitas feministas»

«Moitas das loitas sindicais que libramos nos últimos anos foron loitas feministas», sostén Susana Méndez, secretaria de Organización do sindicato, quen subliña ademais o impulso da creatividade, da capacidade mobilizadora e da eficacia comunicativa que adoptan eses conflitos (tradicionalmente de carácter patriarcal cando estaban só en mans de homes) «cando as mulleres toman as rendas» do seu liderado.

Méndez destaca ademais a independencia e capacidade financeira da súa organización, cuxas contas desmontan o discurso da dereita e a ultradereita sobre o presunto carácter subvencionado da loita sindical: a CIG obtivo o ano pasado preto de 12 millóns de euros a través das cotas dos seus afiliados, que representan o 86% dos seus ingresos fronte aos 974.000 euros (o 7%) de subvencións. As últimas contas do PP, de 2023, reflicten 38 millóns de euros en ingresos por subvencións e só 3,5 millóns por cotas de afiliados. Desde hai catro anos, Vox nin sequera fai públicas as súas, pero no seu balance de 2020, o último dispoñible as subvencións á formación de Santiago Abascal –9,8 millóns– representaron o dobre que as cotas dos seus seguidores –4,6 millóns–.

Asistencia xurídica e asesoría económica

Ambos partidos, que presumen nos seus discursos da súa presunta eficacia na xestión do diñeiro público, gastan e realidade máis do que ingresan, e cobren o buraco mediante débeda. Polo menos no últimos catro exercicios, a CIG, ao contrario, aforrou e eliminou o seu endebedamento. Sen depender dos bancos, o sindicato dispón dun departamento xurídico e unha asesoría económica de contrastada solvencia á hora de defender nos tribunais ERTEs, despedimentos nulos e improcedentes e violacións de dereitos fundamentais e laborais.

Tamén puido nutrir caixas de resistencia que permiten ás traballadoras e traballadores en folga que deixan de cobrar os seus salarios, resistir cando a patronal pretende rendelos por inanición, o que redundou na mellora das condicións en moitas empresas onde se emprenderon conflitos promovidos ou participados pola CIG.

A iso únese unha coidada estratexia comunicativa que logrou sortear o veto ao que o sindicato está sometido polos medios públicos e privados concertados –polas axudas que cobran da Xunta–. Avantar, o seu diario dixital, é unha das mellores ferramentas para pulsar a realidade socioeconómica de Galicia á marxe do ecosistema mediático que protexe o PP. E tamén as súas redes sociais, con preto de 9,4 millóns de visitas estimadas no últimos catro anos: preto de 2.900 impactos diarios en Facebook; máis de 1.400 en X; 2.200 en Instagram; 18.000 ao mes en TikTok, ademais de Bluesky e a canle de Youtube, que incrementou case un 90% nese período a súa produción de contidos.

A CIG ten a condición oficial de sindicato máis representativo en España, que só gozan tamén CCOO, UGT e os vascos ELA-STV e LAB, e que lle outorga algunhas prerrogativas como representatividade diante as administracións, lexitimación para negociar convenios colectivos de eficacia xeral ou convocar eleccións sindicais. Pero os seus responsables alertan do «veto» ao que están a ser sometidos polo Goberno de coalición, que nin sequera lles convoca a negociacións como as do salario mínimo interprofesional –que segue estando por baixo do que ordena a Carta Social Europea– ou ao redución da xornada laboral a 37 horas –o movemento obreiro internacional leva anos defendo a rebaixa a 35 horas–.

«O Goberno parece esquecer que se se sostén é grazas á esquerda soberanista dos territorios sen Estado. Temos o mesmo carácter representativo que CCOO e UGT e non deberían simular que non existimos. Pero o problema é seu», advirte Carril: «Negar a CIG é negar a Galicia».