Vivimos uns tempos nos que a cada pouco se cambia de estratexia política. Así, os resultados de Castela e León teñen condicionado o debate sobre como responder á guerra. O PSOE, logo de ver que á súa esquerda non quedaba nada e que Vox fraqueaba a prol do bipartidismo, impuxo unha liña política inequivocamente dereitista no terreo económico. Logo dos desastres concatenados da «esquerda máis á esquerda», Sánchez lanzouse a conquistar o centro. Non o pode evitar: está no seu ADN. É unha liña que mira cada día máis á dereita, facendo unha mera política simbólica de xestos á esquerda. O clásico socialdemócrata que, porén, e isto é o erro, fai anos que está en bancarrota.

Non semella daquela que vaia renovar a xefatura do executivo por esta vía. Con todo, á vista de como están os xuíces, semella que volver gañar vai ser a única posibilidade que lle quede ante un goberno de coalición dereitista como o que vén. Sánchez necesita tempo. Os medios entraron xa en fase destituínte e non van parar ata que o PSOE renove e o PP abra unha crise sen precedentes. E isto, moito nos tememos, non está na orde do día. Os socialistas deberían facer unha reflexión sobre se a estratexia que defenden é o mellor xeito de volver gañar ou se, pola contra, estamos xa no camiño dunha dereita que non só se asegura o nivel autonómico, senón que cabalga cara ao centro de poder.

Con esta situación, que podería facer a «esquerda máis á esquerda» para recuperar o brío perdido desde 2016 e os resultados posteriores ao Pacto dos Botellíns asinado por Iglesias e Garzón? En primeiro lugar, deixar de mentir/se. As redes sociais son coñecidas polas súas inmensas marxes para a mentira, mais aínda así queda un límite no que falla ante a verdade: o plano de consistencia discursivo. Isto afecta moi en particular na «esquerda máis á esquerda», que, de tan moralista que é, construíu un electorado particularmente intolerábel á falsidade. Repitan comigo, xentes de Sumar e resto das esquerdas: o 23-X perdéronse as eleccións. Foi Sánchez quen as gañou xustiño cun problema de configuración de maiorías, agora dependentes dos 7 votos de Junts.

Con non mentir teriamos avanzado bastante, mais hai outras cousas que poden facer: abandonar a lóxica política dos Pactos da Moncloa mentres as dereitas non volten a ela. Na práctica isto supón ter moita máis ousadía e mirar para alén da acción social concertada poñendo en marcha políticas nas que se vexa sen dificuldade a loita de clases. A día de hoxe, isto representa, en primeiro lugar, facer outra política de vivenda.

A quen queren convencer cun Gerardo Pisarello volvendo a Barcelona, unha Rita Maestre que se resiste a saír de Madrid, unha Irene Montero ou unha Ione Belarra que levan prácticamente toda a súa vida laboral na política institucional?

O primeiro problema en todas as enquisas non o vai resolver a dereita, que de feito conseguirá empeoralo ata niveis extremos. Tampouco o PSOE, que tanto lle van (as políticas) como lle veñen (as declaracións). Non abonda pedirlle á rúa que se mobilice coma se a multitudes actuaran por interpelacións puerís de persoas que non soltan o cargo. Nas mans do goberno está actuar moito máis intelixentemente e xerar estruturas de oportunidade. A política do movemento é bastante máis complexa e require moito máis do goberno.

Entre as outras cousas que pode facer está respectar os códigos éticos dos que se dotou no seu día e facelos respectar. Isto significa que non pode facelos cumprir quen os viola coa sua mera presenza ininterrumpida en 2026 desde 2015. Ata Aznar foi máis respectuoso co prazo dos oito anos. A quen queren convencer cun Gerardo Pisarello volvendo a Barcelona, unha Rita Maestre que se resiste a saír de Madrid, unha Irene Montero ou unha Ione Belarra que levan prácticamente toda a súa vida laboral na política institucional? En serio non entenden que tamén vai por eles cando se di que hai desafección?

Que tal se, no canto de propor unha mísera redución da xornada laboral, que de tan «realista» foi rexeitada, miramos de aspirar a algo nin que sexa un pouco mellor? Refírome a desistir da trampa da media hora menos ao día e mirar pola semana de catro días.

E que tal se cambiamos dunha vez por todas o paradigma fordista por unha política á altura do tempo no que vivimos? Que tal se, no canto de propor unha mísera redución da xornada laboral, que de tan «realista» foi rexeitada, miramos de aspirar a algo nin que sexa un pouco mellor? Refírome a desistir da trampa da media hora menos ao día e mirar pola semana de catro días, por aumentar as vacacións, por medidas como a renda incondicional de Bustinduy, si, pero inscrita nun horizonte de máis dos 18 anos, que inclúa outras rendas ás pensionistas, ás persoas con dependencia, etc.

Non vivimos tempos nos que a ameaza fascista vaia mobilizar o persoal se, no canto de Abascal, vai haber máis do mesmo dos últimos cincuenta anos. A democracia esmorece por culpa de quen non a practica. E as esquerdas deberían saír da súa zona de confort (tamén as nacionalistas) e comezar a pensar que ou lles paran os pés ou perden, non por catro anos, senón por moitos máis. Non son tempos para consensualismos de dereitas. Temos un mundo por construír, e aí os cargos electos da esquerda deben dar un paso a un lado ou ser atropelados pola apisoadora necroliberal.