A Coruña.- Os gobernos de Alberto Núñez Feijóo e Alfonso Rueda na Xunta de Galicia destinaron mediante contratos menores máis de 1,97 millóns de euros a unha ducia de empresas editoras de xornais e propietarias de emisoras de radio e cadeas de televisión con sede en Madrid.

A modalidade da contratación menor, que o PP tamén usou para financiar con case 18 millóns aos editores de periódicos galegos afíns aos seus intereses (OLLO, AQUÍ DEBE IR A LIGAZÓN Á PRIMEIRA ENTREGA), permite ás administracións adxudicar diñeiro público sen concurso cando se trate da adquisición de bens ou a subministración de servizos por cantidades inferiores a 15.000 euros.

No caso dos medios da capital do Estado, os contratos menores da Xunta tamén beneficiaron masivamente os que teñen unha liña editorial liberal ou conservadora próxima á estratexia política do PP e da Xunta. Os executivos de Feijóo e de Rueda sosteñen que a distribución de diñeiro público en publicidade, propaganda e subscricións faise con criterios baseados na audiencia e difusión de cada medio, pero o certo é que a repartición ningunea sistematicamente aos nacionalistas, progresistas ou de esquerda.

As primeiras adxudicacións mediante a modalidade da contratación menor ás que tivo acceso Luzes-Público datan de 2018, o primeiro exercicio do que están dispoñibles na plataforma de transparencia da Xunta. Desde entón ata finais de 2024, a Administración autonómica asignou mediante 268 contratos menores 1.143.700,72 euros a tres cadeas de radio; 724.525,42 euros a seis periódicos editados na capital do Estado; e 105.640,95 euros a dúas empresas que xestionan catro canles de televisión. En total, 1.973.867,09 euros.

«ABC», 5.000 lectores e 426.000 euros

A sociedade máis beneficiada foi a editora do xornal ABC, que obtivo 119 contratos por unha suma total de 425.878,60 euros destinados a subscricións e á compra de espazos publicitarios, pero tamén á difusión de propaganda institucional mediante reportaxes e pezas informativas.

ABC conta cunha delegación en Galicia que elabora páxinas propias, e é o medio xeneralista non galego que máis axudas leva, preto do 25% do total, a pesar de que ocupa o posto 11 na clasificación de lectores de prensa na comunidade, e o número tres entre os xornais xeneralistas editados fóra dela.

Segundo a primeira onda do estudo xeral de medios (EXM) de 2024, a cabeceira emblema do Grupo Vocento conta con 12.000 lectores en Galicia, por detrás de El Mundo (21.000) e de El País (52.000). Cun 75% máis de audiencia, con todo, Unidad Editorial SA, propietaria de El Mundo, e a súa filial Unidad Editorial Información General SL, levaron en contratos menores da Xunta no mesmo período un 65% menos diñeiro que ABC: 151.132,13 euros en 108 adxudicacións, a maioría destinadas á compra de diarios e revistas do grupo e a insercións publicitarias.

El País, o medio xeralista non galego máis lido na comunidade, obtivo pouco máis de 20.600 euros mediante dous contratos menores con Prisa Media SAU, editora do diario, e outro con Prisa Brand Solutions SL, a filial especializada en comercialización de publicidade. Audiovisual Española 2000 SA, a compañía do Grupo Planeta que xestiona o diario La Razón, que apenas chega aos 5.000 lectores en Galicia segundo o EXM, levou 40.883,74 euros en contratos menores da Xunta, é dicir, case o dobre que o diario de Prisa.

COPE e Onda Cero, máis que a SER

Sucede algo similar coas cadeas de radio. A SER, a máis escoitada en Galicia, levou en contratos menores da Xunta entre 2018 e 2024 448.712,70 euros. Pero case o 60% desa cantidade corresponde á facturación de sete emisoras locais asociadas, propiedade de empresas galegas de titularidade allea á matriz. En realidade, as donas da SER, Sociedade Española Radio Difusión SA e Sociedade Española de Radiodifusión SL, só facturaron á Xunta 186.689, 13 euros en contratos menores, case a metade que a COPE, a quinta cadea en audiencia en Galicia, que obtivo 362.745,10 euros a través de Radio Popular SA, a súa sociedade cabeceira.

Radio Popular SA, propiedade á súa vez da Conferencia Episcopal Española, é a segunda empresa de comunicación non galega que máis diñeiro leva en contratos menores da Xunta tras ABC. Pola súa banda, Uniprex SA, dona de Onda Cero, a sexta en oíntes en Galicia, foi a terceira empresa de comunicación máis beneficiada polos contratos menores da Xunta con 332.242,92 euros, é dicir case o dobre que a SER, líder de audiencia na comunidade.

Esas diferenzas, que desmenten o argumento da Xunta de que reparte diñeiro público entre os medios con criterios obxectivos, agrávanse no caso das televisións.

Así, os gobernos de Feijóo e Rueda pagaron a Atresmedia Corporación de medios de Comunicación SA, propietaria de Antena 3 e A Sexta, e a Antena 3 Noticias SLU, 104.793,95 euros con nove contratos menores para promocións e gravación e produción de vídeos. A Mediaset España Comunicación SA, dona de Telecinco e de Catro, só lle fixeron dous encargos por 423,50 euros cada un por «servizos de produtoras informativas». Case 125 veces menos.

O gasto da Xunta en contratos menores con medios non galegos complétase con outros 76.560 euros para Diario de Prensa Dixital SL, editora de eldiario.es; El Diario de León SA (6.000 euros) e Diario As SL (3.386 euros).

Outras vías de financiamento

Ademais de mediante a contratación menor, os gobernos de Feijóo e Rueda tamén financian a prensa foránea mediante convenios sen concurso público e subvencións a dedo. De feito, e tal e como desvelou Luzes-Público na primavera de 2022, Feijóo alisou a súa aterraxe na política estatal adxudicando 1,25 millóns de euros en publicidade do Xacobeo, que entón xestionaba Alfonso Rueda, a seis empresas editoras e propietarias de xornais, radios e televisións.

Foron seis contratos, tramitados sen concurso público polo procedemento negociado sen publicidade cando Feijóo xa anunciara que deixaba a Xunta para asumir a presidencia do PP. Cinco deles subscribíronse cando xa asinara a súa renuncia oficial e exercía o seu cargo en funcións. Os beneficiarios foron El País, El Mundo, ABC, La Razón, la SER, COPE, Onda Cero, Antena 3 e 13TV.