Pódese dicir que un topónimo sostén, con poética eficacia, o lugar que nomea. E desta verdade, afirmar tamén que ese manuscrito da terra, o da vizosa toponimia, é o texto, de xénese popular, que terma do universo que invoca. Un tecido, de aparencia fráxil e invisíbel, prendido en todos os seus extremos á realidade como arañeira e que se fai visíbel no intre en que se escribe entre labios. A oralidade. A natureza como libro e o libro como mundo.

Esa escrita entre beizos da poesía popular, ese pórse en pé coa percusión invencíbel do pandeiro, non se pode ver só como un trazo de identidade cultural, como unha transmisión atesourada entre xeracións. Trátase tamén dun continuo muiñar creativo, en permanente pescuda, o lévedo artístico onde se funde a vontade de estilo, a palabra necesaria e o alento do ben común.

Porque a poesía e o cantar das cantareiras era e é o lugar indómito do lecer, do desexo, do amor, da ironía e tamén o dicir da disidencia. A tradición da antitradición. A das cantareiras son as letras das voces baixas que se erguen do chan, que contan a historia do pobo coa fértil ollada de quen leva na cabeza todas as cousas necesarias. A ollada das mulleres que termaron das trabes do ceo.

Este almeiro do cancioneiro popular tivo moita utilidade para tecer comunidade e foi decisiva para preservar a lingua. Como se dixo na proposta que aprobou o plenario da RAG, «a lingua galega continuou viva e vizosa durante séculos, malia as prohibicións e a súa desaparición do espazo oficial, porque o pobo galego a custodiou».

O filósofo Santiago Alba escribiu con tremenda retranca que «o único que lle sobra ao capitalismo para ser perfecto son os seres humanos». Do actual estado de abandono da lingua galega pola institución autonómica podemos dicir algo semellante, que o único que lle sobra á Xunta de Galicia son as galegas e galegos que preservan o idioma, a natureza e o canto en liberdade.