A Coruña.- A provincia de Pontevedra amenceu o pasado xoves cunha imaxe que en Vigo ten valor de termómetro económico e político: piquetes desde primeira hora en Beiramar, a vía de cinco quilómetros que percorre a zona portuaria da capital industrial de Galicia, con talleres pechados, estaleiros a medio gas ou directamente parados e milleiros de traballadores ocupando a rúa. A primeira das seis xornadas de folga convocadas no sector do metal deixou unha fotografía de conflito aberto entre patronal e sindicatos, pero tamén unha certeza: se o metal se detén en Vigo, reséntese todo o músculo produtivo de Galicia.

A folga está convocada conxuntamente por UGT, CCOO e CIG para os días 7, 13, 14, 19, 20 e 21 de maio, despois de trece reunións sen acordo para renovar o convenio provincial do metal. Non se trata unicamente da industria pesada ou dos grandes centros fabrís: o conflito afecta tamén ao comercio do metal, un subsector que agrupa unhas 10.000 persoas e que mantén a súa propia negociación enquistada desde hai máis dun ano. En total, o conflito alcanza unhas 3.500 empresas e máis de 33.000 traballadores na provincia.

O secretario comarcal de Industria da CIG –o maior sindicato de Galicia– en Vigo, Xulio Fernández, xustificou a convocatoria denunciando a falta de vontade negociadora da patronal. No comunicado sindical, Fernández sostén que existe unha «nula vontade» empresarial e denuncia que, tras coñecer a convocatoria de folga, as patronais citaron a parte social «para finalmente non ofrecer nada e incluso empeorar a última proposta».

Recuperar poder adquisitivo

Os traballadores reclaman unha suba do 16 % en catro anos; as empresas chegaron a aceptar un 14,5 %, pero logo reduciron a oferta ao 13 %. Fernández advirte ademais de que os traballadores rexeitan tamén unha cláusula salarial ligada ao IPC cun tope do 2 % porque, asegura: «Non temos garantía de recuperación do poder adquisitivo».

A plataforma sindical quere que a suba compense as perdas sufridas por anos de inflación acumulada, ademais dunha redución real da xornada, a regulación da subrogación en cambios de contrata, límites á cadea de subcontratación –especialmente no sector naval–, control do uso da contratación de traballadores fixos descontinuos e medidas fronte ao estrés térmico no verán. Este último punto gañou peso nun sector onde milleiros de operarios traballan sobre cubertas metálicas, en soldadura ou en contornas pechadas con temperaturas extremas.

CCOO endureceu o ton tras a última reunión negociadora. No seu comunicado sobre a mobilización, o sindicato defendeu que «a industria e o comercio do metal de Pontevedra amosan músculo fronte ao bloqueo patronal», unha formulación que resume a mensaxe lanzada pola central: a folga non é unha reacción puntual, senón un aviso de que o convenio non sairá adiante sen melloras estruturais en salarios e condicións laborais.

UGT, pola súa banda, sumouse formalmente á convocatoria xunto a CCOO tras constatar que as asociacións empresariais endureceran a súa posición na negociación. Segundo explicaron os sindicatos en rolda de prensa conxunta, o desacordo non se limita á porcentaxe salarial: tamén rexeitan un convenio a catro anos e consideran insuficiente a proposta patronal.

«Importante esforzo negociador»

Fronte a eles sitúanse a Asociación de Industrias do Metal de Galicia (Asime), a Asociación Autónoma de Empresarios de Talleres de Reparacións de Vehículos (Atra) e a Asociación de Empresas Instaladoras de Electricidade e Telecomunicacións de Pontevedra (Instalectra), que aseguran ter feito un «importante esforzo» negociador e cualifican de «totalmente incomprensible» que aínda non exista un preacordo.

Nun comunicado conxunto difundido tras a primeira xornada de protestas, lamentaron ademais a actuación de piquetes que, segundo a súa versión, «impediron que algunhas empresas puidesen desenvolver a súa actividade» polo bloqueo do acceso dos traballadores que querían acudir aos seus postos.

Vigo concentra o principal polo industrial de Galicia e un dos maiores do noroeste peninsular.

A discrepancia alcanza tamén aos datos de seguimento. A CIG falou de «paro total» e cifrou a incidencia entre o 95 % e o 100 % en boa parte da industria auxiliar, naval e talleres. A patronal rebaixa ese dato, que non segregou por centros de traballo, ao 55%, aínda que a magnitude da mobilización resultou visible na rúa e na actividade económica ralentizada en boa parte da provincia.

Os paros afectaron especialmente aos estaleiros de Vigo e a súa contorna –o epicentro histórico do naval galego–, ademais de empresas auxiliares, talleres, polígonos industriais e fábricas ligadas á automoción. A mobilización arrancou en Beiramar, xunto aos grandes estaleiros, e atravesou Vigo ata a delegación da Xunta, provocando retencións de tráfico. Houbo tamén marchas en Pontevedra, Vilagarcía e Lalín. Só en Vigo participaron entre 2.000 e 10.000 persoas, segundo a prensa local, e en Pontevedra, unhas 600, segundo as mesmas fontes.

O principal polo industrial de Galicia

Vigo concentra o principal polo industrial de Galicia e un dos maiores do noroeste peninsular. A planta de Stellantis constitúe o gran tractor industrial da comunidade, arredor do cal orbitan ducias de empresas auxiliares do automóbil. A iso súmase un potente tecido naval con estaleiros, enxeñaría, metalmecánica e empresas exportadoras vinculadas á construción e reparación de barcos e plataformas.

A relevancia económica do sector explica a capacidade de presión da folga. O metal non só sostén milleiros de empregos directos e indirectos en Pontevedra, senón que estrutura unha parte esencial do Produto Interior Bruto (PIB) industrial galego. Cando paran talleres, caldeiraría, mantemento, automoción, naval e comercio especializado, o impacto esténdese por toda a cadea produtiva: desde a loxística ata a reparación industrial.

O calendario engade unha dimensión política e estratéxica ao conflito. As tres últimas xornadas —19, 20 e 21 de maio— coinciden con Navalia, a gran feira internacional da industria naval que se celebra en Vigo, un escaparate clave para o empresariado galego. A coincidencia non parece casual: os sindicatos queren elevar o custo reputacional do bloqueo negociador e situar o conflito no centro do principal evento do sector.

O que está en disputa, no fondo, vai máis alá dunha táboa salarial. A folga do metal de Pontevedra reabre unha discusión clásica sobre quen captura os beneficios dun territorio altamente industrializado pero atravesado pola precariedade, subcontratación e desgaste físico, onde baixo cada dato de produción e exportación hai milleiros de traballadores intentando negociar algo máis prosaico: tempo, salario e condicións dignas.